به گزارش تازه های مناطق آزاد، مناطق آزاد ایران، با تمام ظرفیتها و موقعیتهای استراتژیک خود، سالها در چرخهای تکراری و ناکارآمد گرفتار شدهاند؛ مدیریتی که بدون سیستم شفاف ارزیابی عملکرد فعالیت میکند و هیچ شاخص روشنی برای سنجش دستاوردهای مدیران وجود ندارد. مشخص نیست یک مدیر در طول یک سال چه پروژههایی را به نتیجه رسانده و چه اثر ملموسی بر منطقه گذاشته است.
این خلا مدیریتی نه تنها سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی را تحت تاثیر قرار میدهد، بلکه کیفیت زندگی شهری و اعتماد عمومی را نیز کاهش میدهد. در نبود شفافیت، مدیریت طبیعی از مسیر «نتیجهمحوری» به «نمایشمحوری» منحرف میشود؛ پروژههای واقعی اقتصادی و توسعهای به حاشیه میروند و جای خود را به نشستها، گزارشها و عکسهای تبلیغاتی میدهند.
این وضعیت پیام روشنی به سرمایهگذاران داخلی و خارجی میدهد: حتی جذابترین مشوقها و معافیتها، بدون مدیریت پاسخگو و شفاف نمیتوانند اعتماد بسازند. سرمایهگذاران فرار نمیکنند چون منطقه ظرفیت ندارد، بلکه به دلیل روند غیرشفاف، تغییرات مکرر و نبود شاخصهای روشن، محیط اقتصادی را غیرقابل پیشبینی میبینند.
راهکار روشن، ایجاد نظام ارزیابی عملکرد شفاف، قابل سنجش و حرفهای برای مناطق آزاد است. شاخصهایی مانند جذب سرمایه واقعی، رشد صادرات، کاهش زمان صدور مجوزها، کیفیت خدمات به فعالان اقتصادی، توسعه زیرساختها، ایجاد فرصتهای شغلی پایدار و رضایت عمومی، مدیران را از شعار و گزارشسازی به سمت تحقق نتایج واقعی هدایت میکند.
بدنه سازمانی و مدیران نیز باید بدانند بدون چنین سیستمی، تغییرات مدیریتی نتیجهبخش نخواهد بود. مدیر جدید، بدون آگاهی از اهداف و انتظارات شفاف، وارد چرخهای میشود که در آن آزمون و خطا جای برنامهریزی و اثرگذاری واقعی را میگیرد. در نهایت، ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی مناطق آزاد هرگز به طور کامل محقق نخواهند شد.
برای موفقیت پایدار، مناطق آزاد ایران باید اصل ساده اما کلیدی توسعه اقتصادی پاسخگو و سنجششده را بپذیرند؛ تا زمانی که عملکرد مدیران قابل ارزیابی نباشد، چرخه فرساینده «عملکرد نامشخص» ادامه خواهد داشت و ظرفیتهای بالقوه هرگز به ثمر نخواهند رسید.
منبع: تسنیم
نویسنده: کمال ابراهیمی کاوری، مدرس دانشگاه و تحلیلگر مناطق آزاد
